Pokrewieństwo i powinowactwo, czyli kiedy nie możemy wziąć ślubu

05 maj 2018
Anna Żaczek

Miłości nie planujemy – pojawia się i już. Czasami życie płata nam figle, za które musimy słono zapłacić wyrzeczeniem się własnej miłości. Takie sytuacje mogą powstać, kiedy okazuje się, że wymarzony ślub nigdy nie dojdzie do skutku z powodu... pokrewieństwa pary.

Zdarza się, że para świadomie przekracza prawo, ale czasami  Młodzi dowiadują się o tym tuż przed ślubem. Przeżywają wówczas dramat – rozstać się, czy złamać prawa kościelne i urzędowe? Jakie konsekwencje tego kroku poniesie potomstwo? Z tych powodów przed planowanym ślubem warto sprawdzić rodzinę partnera pod kątem okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa.

Kiedy małżeństwo pomiędzy krewnymi jest niedozwolone?

Kodeks Prawa Kanonicznego przewiduje 12 przeszkód do zawarcia małżeństwa:

  • młodociany wiek
  • małżeńska niezdolność (impotencja)
  • istniejący aktualnie węzeł małżeński
  • różność religii (disparitas cultus)
  • święcenia
  • profesja zakonna
  • uprowadzenie
  • występek
  • pokrewieństwo
  • powinowactwo
  • przyzwoitość publiczna
  • pokrewieństwo prawne (z adopcji).

Czy trzecie pokolenie może wziąć ślub?

Według przepisów prawa kanonicznego, do ślubu kościelnego nie może dojść pomiędzy krewnymi w linii prostej oraz pomiędzy dziećmi małżeńskimi i pozamałżeńskimi, a w linii bocznej aż do czwartego stopnia włącznie.

W przypadku ślubu cywilnego nie mogą zawrzeć małżeństwa krewni w linii prostej, czyli przodkowie i potomkowie (rodzice, dzieci, wnukowie, dziadkowie) oraz rodzeństwo. Natomiast pozostali krewni, czyli kuzyni mogą zawierać małżeństwa bez przeszkód.

Czym jest pokrewieństwo?

Pokrewieństwo, czyli pochodzenie od wspólnego przodka to więź biologiczno-prawna. Przodek to para – kobieta i mężczyzna lub jedno z nich (w tym przypadku pojawia się rodzeństwo przyrodnie).

Aby dokonać poprawnych obliczeń, ważne jest rozumienie wzajemnych powiązań rodzinnych. Kodeks Prawa Kanonicznego oblicza pokrewieństwo przy pomocy linii i stopni. Linia prosta oznacza pochodzenie bezpośrednio od siebie poprzez rodzenie (np. dziadek, ojciec, syn, wnuczek). Linia boczna tworzy się, kiedy krewni mają wspólnego przodka (np. rodzeństwo stryjeczne). Dalszy podział to linia boczna równa w przypadku równej odległości od przodka, nierówna zaś, gdy ta odległość nie jest na tym samym poziomie (np. wuj z siostrzenicą).

Jak obliczyć stopień pokrewieństwa?

Wystarczy do tego kartka, ołówek oraz znajomość techniki obliczania zwanej komputacją. Wyróżnia się dwie techniki – rzymską oraz kanoniczną, przy czym w 1983 r. złagodzono przepisy w prawie kanonicznym i tu również stosowana jest komputacja rzymska. Komputacja rzymska oznacza w skrócie – tyle stopni ile urodzeń.

Wspólni przodkowie Ewy i Michała to prababcia Ewy i jej brat (dziadek Michałą). Oznacza to, że Ewa i Michał nie są w rówenj odległości od swoich przodków. Czy Ewa i Michał mogą zawrzeć związek małżeński?

W pionie rysujemy kolejne urodzenia, poczynając od wspólnego przodka. W jednej kolumnie tworzymy linię strony Ewy, w drugiej Michała. Każde urodzenie to jeden punkt. Obliczanie zaczynamy od obojętnie, której linii. Linia Ewy: Ewa(1), ojciec Ewy (2), babcia Ewy (3), prababcia Ewy (4). Linia Michała: Michał (5), matka Michała (6), dziadek Michała (7). Jak widzimy, jest to pokrewieństwo w linii bocznej nierównej, w 7 stopniu. Zainteresowani mogą zawrzeć zarówno ślub cywilny, jak i kościelny. 

Czym jest powinowactwo?

O powinowactwie mówimy wówczas, kiedy zachodzi tylko więź prawna pomiędzy małżonkiem a krewnymi drugiej strony, np. dziecko żony, teść i teściowa to powinowactwo I stopnia, szwagier, czyli mąż siostry to już powinowactwo II Stopnia.

Jakie zakazy obowiązują wobec powinowatych?

Obecnie w prawie kanonicznym zakaz zawarcia małżeństwa obejmuje wszystkie stopnie linii prostej, co oznacza, że nie mogą związać się węzłem małżeńskim ojczym z pasierbicą, macocha z pasierbem, teść z synową, teściowa z zięciem.

Jeśli chodzi o unieważnienie małżeństwa z powodu pokrewieństwa lub powinowactwa między małżonkami, może go zażądać każdy, kto ma w tym interes prawny. Z konsekwencjami prawnymi powinni się liczyć również ci, którzy dopuszczają się związków płciowych pomiędzy krewnymi w linii prostej czy rodzeństwem.

Temat jest poważny i z pewnością nie należy go lekceważyć, a zatem koniecznie sprawdźcie przed ślubem, czy na pewno nie macie wspólnych krewnych...

Średnia

4.0

Oceń mój artykuł

Zobacz także

10 listopad 2018
25 listopad 2017

Komentarze

jeśli moja babcia ma siostrę i babcia urodziła mojego tatę a babci siostra córkę i ona ma córkę to mogę wziąć ślub Kościelny lub cywilny ??
~Michał 14 marzec 2024 21:50 odpowiedz
JESLI MOJA BABCIA MAMA MOJEGO TATY KTORY NIE ZNAŁ OJCA PONOWNIE PO 20 LATACH BABCIA POZNAŁA NOWEGO PANA I URODZIŁA SIĘ IM CÓRKA ŻYLI BEZ SLUBU TERAZ TA CÓRKA MA CÓRKĘ CZY JA MOGŁ BYM WZIĄŚĆ Z NIĄ ŚLUB
~ADAM 31 sierpień 2023 17:52 odpowiedz
Którym stopniem pokrewienstwa jestem z siostrą cioteczna mojej mamy i czy to jest linia prosta?boczna ?
~Jan 11 lipiec 2023 03:06 odpowiedz
a co jesli u nas wychodzi 6?
~Ola 09 czerwiec 2023 22:41 odpowiedz
Czy jeśli moja mama wzięła ślub cywilny to czy ja mogę wziąć ślub z synem męża mojej mamy ? Czy stajemy się powinowaci ?
~Agata 13 marzec 2023 04:56 odpowiedz
Nie jesteście dla siebie ani krewni, ani powinowaci...
~Gast 16 marzec 2023 22:40
Czy moj adoptowanym syn może stwarzuc związek z moją siostrą?
~Hania 21 listopad 2022 18:12 odpowiedz
A jak wyglada taka sytuacja: mamy wspolna prababcie i pradziadka. Nasze babcie to siostry. Nasi rodzice to kuzynostwo. Jak wyglada to pokrewienstwo ?
~Katz 29 wrzesień 2022 20:52 odpowiedz
No właśnie, mam ten sam problem, proszę o odpowiedź, jeśli Pani coś już wie.
~Mimi 26 styczeń 2023 12:53
Chciałam zapytać jak wygląda sprawa "rodzeństwa"(zastępczego). Nasze dzieci są dziećmi zastępczymi (pochodzą z dwóch różnych rodzin biologicznych), Moje pytanie: czy takie "rodzeństwo" może zawrzeć związek małżeński?Dzięki za odpowiedź????
~Doris 25 sierpień 2022 11:36 odpowiedz
Nie, poprzez adopcję są krewnymi w linii prostej.
~Magnolia 02 luty 2023 00:04
Mam pytanie co jeśli babcia mojej córki i babcia jej chłopak są pierwszymi kuzynkami a moja córka to już 3 pokolenie. Czy jest możliwy ich związek?
~Kamila 22 sierpień 2022 12:30 odpowiedz
Czy jest możliwy ślub cywilny. Kobieta 3 pokolenie ( babcia-ojciec - córką), Mężczyzna 2 pokolenie ( brat babci -jego syn) Czyli młody jest kuzynem ojca młodej. Jej wujkiem.
~Anka 17 lipiec 2022 06:32 odpowiedz
Możliwy bo jest to pokrewieństwo nierówne w 5 stopniu linii bocznej a niedopuszczalne jest do 4 stopnia.
~Magnolia 02 luty 2023 00:59
Czy mezczyzna z 3 pokolenia może pobrac się z kobietą z 4 pokolenia ? Różnica wieku między nimi to rok . On starszy od niej .
~Agata0110 01 lipiec 2022 20:52 odpowiedz
Przeszkoda pokrewieństwa jest rzadko spotykana w czasie procesu kościelnego o nieważność małżeństwa dr Arletta Bolesta adwokat kościelny
~Arletta Bolesta 13 marzec 2022 11:29 odpowiedz
Czy jeśli moja mama wzięła ślub cywilny to czy ja mogę wziąć ślub z synem męża mojej mamy ? Czy stajemy się powinowaci ?
~Justyna 04 styczeń 2022 13:06 odpowiedz
A jeśli kuzyna syn chce się ożenic z jego ojca kuzynka? Czy to jest możliwe?
~Renata 21 listopad 2021 12:41 odpowiedz
Jak obliczyć stopień pokrewieństwa..? wydaje mi się że jest taki jak powyżej..?! prababcia Gieni - siostry - Marysia / \ babcia Marysia Dorota moja mama / \ Jola mama Iwony. Eryk (ja) / Iwona (ona)
~Eryk 10 lipiec 2021 18:46 odpowiedz
A co jeśli syn i córka dwóch sióstr rodzonych chcą wziąć ślub ?
~Malwa 15 maj 2021 21:36 odpowiedz
"W przypadku ślubu cywilnego...kuzyni mogą zawierać małżeństwa bez przeszkód."
~Gast 16 marzec 2023 22:31
To jest to niemożliwe bo rodzeństwo cioteczne nie może wziąć ślubu nawet cywilnego, zbyt bliskie pokrewieństwo
~Ola 17 czerwiec 2022 13:05
Kaziroctwo.
~As 08 marzec 2022 17:43
Witam. Mam pytanie: a co jeśli w rodzinie nastąpiło kazirodztwo (ojciec zgwałcił córkę), wskutek którego przyszło na świat dziecko- dziewczynka, która potem założyła swoją rodzinę i jej córka zakochała się z wzajemnością we wnuczku tego zwyrodnialca? Wychodzi na to, iż dziewczyna jest tak naprawdę wnuczką tego samego człowieka, co chłopak, który jest jego wnukiem. Jego tata jest zwyrodnialca synem, a jej mama córką. Nie wiem, czy jest to zrozumiałe. Może obrazek by lepiej pokazał powinowactwo
~Monika 07 listopad 2019 07:46 odpowiedz
To ona jest jego ciotką i nie mogą wziąć ślubu.. to jest przecież siostra rodzeństwa rodzica tego wnuka
~Ola 17 czerwiec 2022 13:46
Kwestia gwałtu to ojciec by był pradziadkiem ale jak zgrzeszył to jest dziadkiem natomiast zakochańce są kuzynostwem 4 go stopnia czyli cywila mogą brać natomiast kościelnego nie tylko sprawa jak z genami i dzieciaki...
~cris 22 grudzień 2019 23:04
Czy w prawie cywilnym można zawrzeć ślub z macochą?
~XYZ 04 listopad 2019 14:18 odpowiedz
Można jeśli ona nie adoptowała tej osoby, jeśli adoptowała to należy najpierw rozwiązać adopcję
~Ola 17 czerwiec 2022 13:24